Çocukların Adli Süreçlerde Korunması İçin Yeni Düzenleme Hükümleri
Çocukların adli süreçlerde korunması ve suçun önlenmesi için yeni düzenlemenin yürürlüğe girdiği haber, 1 Aralık 2026’da Türkiye genelinde geçerli oldu. Bir o kadar da büyük bir değişiklik, çocuğu “suça sürüklenen çocuk” ifadesinden “adli süreçteki çocuk” olarak değiştirdi. İnsanlar haberini yıkıp, “Ne değişti?” diye sordu, “Ne kadar etkili olacak?” diye merak etti.
Türk Ceza Kanunu’nda 12-15 yaş grubundaki çocukların ceza sorumluluğuna ilişkin yeni hükümler geldi. Bu yaş grubundaki çocuklar, fiilin hukuki anlamını ve sonuçlarını algılayamıyorsa ceza sorumluluğu bulunmayacak. Ancak yine de onlara çocuklara özgü güvenlik tedbirleri uygulanabileceği yazıldı. Bununla birlikte, fiilin sonuçlarını algılayıp davranışlarını yönlendirme yeteneği bulu çocuklar için suçun niteliğine göre farklı hapis cezaları öngörülüyor. Ağırlaştırılmış müebbet gerektiren suçlarda 13 ila 18 yıl, müebbet gerektiren suçlarda 10 ila 12 yıl arasında hapis cezası uygulanabileceği belirtildi.
15-18 yaş grubundaki çocuklar için de ağırlaştırılmış müebbet gerektiren suçlarda 19 ila 27 yıl, müebbet gerektiren suçlarda 15 ila 18 yıl arasında hapis cezası öngörülüyor. Diğer cezalar yarı oranında indirilecek ve her fiil bakımından hapis cezası 9 yılı aşamayacak. Bu doğrultuda 12-15 yaş grubundaki çocukların hapis sınırları yukarıda belirttiği gibi, 15-18 yaş grubunda ise daha ağır olacak.
Düzenleme, çocukların ateşli silahlara ulaşmasını önlemeye yönelik yeni bir suç hükmü getiriyor. Ateşli silahını gerekli dikkat ve özeni göstermeden muhafaza eden, çocuğun silaha erişmesine neden olan kişi, daha ağır bir suç oluşmadığı takdirde 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılacak. Kabahatler Kanunu’na eklenen “amaç dışı bıçak taşıma” düzenlemesiyle de çocukların bıçak ve benzeri kesici, delici veya yaralayıcı aletlere erişimine yönelik yasaklar getirildi. 18 yaşından küçük çocuklara bu tür aletlerin satılması, satın alınması veya taşınması yasaklanırken, yasağa uymayanlara 5 bin lira, durumun sayı veya nitelik bakımından ağır olması halinde 10 bin lira idari para cezası uygulanacak.
Aynı zamanda aile hukukundan doğan bakım, eğitim ve destek yükümlülüklerini yerine getirmeyenlere yönelik cezalar da artırıldı. Öngörülen hapis cezası 3 aydan 2 yıla kadar olacak. Hamile olduğunu bildiği eşini veya kendisinden gebe kalmış birlikte yaşadığı kadını çaresiz durumda terk edenler hakkında uygulanacak hapis cezasının alt ve üst sınırları da yükseltildi. Velayet hakkı kaldırılmış olsa dahi alkol, uyuşturucu kullanımı, onur kırıcı davranışlar ya da özen eksikliği nedeniyle çocuğunun ahlak, güvenlik ve sağlığını ağır şekilde tehlikeye atan anne veya baba hakkında ise 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası uygulanabilecek.
Çocuk Koruma Kanunu’na eklenen hükümlerle ceza sorumluluğu bulunmayan adli süreçteki çocuklar için yeni yönlendirme tedbirleri oluşturuldu. Sosyal ve toplumsal hizmetler, dijital risklerden korunma, kitap ve kütüphane, çevre temizliği ile bağımlılıklardan korunma tedbirleri yer aldı. Çocukların spor tesisleri, gençlik merkezleri, kütüphaneler ve çevre temizliği faaliyetlerinde 20 saatten 300 saate kadar görev almaları mümkün olacak. Dijital risklerden korunma tedbiri kapsamında bazı platform ve uygulamalara erişimin sınırlandırılması da kararlaştırıldı.
Ek olarak, çocuk hükümlülerin infaz sürecinde de değişiklik yapıldı. Çocukların hapis cezalarının infazına öncelikle çocuk kapalı ceza infaz kurumlarında başlanması, iyi halli olduklarının belirlenmesi halinde çocuk eğitimevlerine ayrılmaları öngörülüyor. Çocukların eğitimevine ayrılmasına ilişkin değerlendirmeler en geç üç ayda bir yapılacak. Ciddi sağlık veya güvenlik riski taşıdığı değerlendirilen çocuklar için acil korunma süreci hızlandırıldı; uzman hekim tarafından 24 saat içinde rapor hazırlanması, sağlık kuruluşunun çocuk hakimine başvurması ve hakimin talep hakkında belirlenen süreler içinde karar vermesi düzenleme kapsamına alındı.
Bakalım bu yeni düzenleme, çocukların adli süreçlerdeki korunması ve suç önlenmesi konusunda ne kadar etkili olur? Detaylar ve gelişmeler için bizi takipte kalın.
Kaynak: Orijinal Haber
